<p><strong> Khi sự mong đợi ngày càng lớn cho kỳ World Cup 2026 mở rộng với 48 đội diễn ra tại Mỹ, Canada và Mexico, một vấn đề ít được chú ý nhưng hệ lụy sâu sắc đang phủ bóng lên nhiều quốc gia tham dự – đặc biệt là các nước châu Phi và các khu vực đang phát triển.</strong></p>
<p>Không giống như các giải đấu trước, nhiều quốc gia đang chuẩn bị đối mặt với sức ép tài chính đáng kể do nghĩa vụ thuế tại Hoa Kỳ, làm dấy lên lo ngại rằng việc tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh có thể phải trả giá đắt về mặt kinh tế.</p>
<p>Theo một cuộc điều tra của tờ The Guardian (Anh), trọng tâm của vấn đề là việc FIFA không thể đạt được thỏa thuận miễn thuế toàn diện với chính phủ Mỹ cho tất cả các quốc gia tham dự.</p>
<p>Trong khi bản thân FIFA được hưởng quy chế miễn thuế tại Hoa Kỳ – một đặc quyền có từ World Cup 1994 – thì sự miễn trừ này không được áp dụng cho 48 liên đoàn thành viên tham dự giải đấu mùa hè này.</p>
<p>Kết quả là một sự mất cân bằng rõ rệt. Chỉ có 18 quốc gia vượt qua vòng loại có hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA) với Hoa Kỳ, giúp họ được bảo vệ khỏi thuế liên bang. Phần lớn trong số này là các quốc gia châu Âu, cùng với một số nước khác như Ai Cập, Morocco, Nam Phi, Australia, Canada và Mexico.</p>
<p>Đối với các đội tuyển châu Phi không có hiệp định như vậy, bao gồm một số đội lần đầu tham dự và các nền bóng đá nhỏ hơn, tác động tài chính có thể rất nghiêm trọng. Chẳng hạn, các quốc gia như Haiti và Cape Verde phải đối mặt với nghĩa vụ thuế cao hơn so với các cường quốc truyền thống như Anh hay Pháp – những nước có liên đoàn được bảo vệ bởi DTA.</p>
<p>Sự chênh lệch này thực sự tạo ra một hệ thống hai tầng lớp: nơi các quốc gia giàu có và có kết nối ngoại giao tốt hơn sẽ chịu chi phí vận hành thấp hơn, trong khi các liên đoàn bóng đá kém phát triển hơn phải gánh gánh nặng tài chính lớn hơn.</p>
<p>Các chuyên gia thuế cảnh báo rằng hậu quả có thể kéo dài vượt xa giải đấu. Oriana Morrison, một chuyên gia tư vấn đã làm việc cho nhiều liên đoàn bóng đá, lưu ý rằng số tiền bị mất do thuế có thể được tái đầu tư vào phát triển bóng đá cộng đồng.</p>
<p>Đối với nhiều liên đoàn châu Phi, việc tham dự World Cup không chỉ là vấn đề danh dự mà còn là cơ hội kinh tế. Tiền thưởng và các khoản thu liên quan thường được dùng để tài trợ cho cơ sở hạ tầng, các chương trình trẻ và các giải đấu trong nước. Tuy nhiên, với thuế doanh nghiệp liên bang của Hoa Kỳ ở mức 21% và thuế thu nhập cá nhân cao nhất lên tới 37%, một phần đáng kể khoản thu nhập này có thể bị khấu trừ trước khi về đến các liên đoàn sở tại.</p>
<p>Ngay cả đối với các quốc gia có DTA, mức độ giảm nhẹ cũng chỉ là một phần. Theo luật pháp Hoa Kỳ, các vận động viên và huấn luyện viên vẫn phải trả thuế cho thu nhập kiếm được khi thi đấu trên lãnh thổ nước này. Điều này có nghĩa là những nhân vật nổi tiếng như Carlo Ancelotti – hiện đang dẫn dắt Brazil – có thể phải đối mặt với đánh thuế hai lần: cả ở Brazil và Hoa Kỳ.</p>
<p>Ngược lại, các huấn luyện viên như Thomas Tuchel của Anh được hưởng lợi từ các thỏa thuận thuận lợi hơn, chỉ phải trả thuế tại quốc gia của họ nhờ các hiệp định hiện có.</p>
<p>Trong khi các liên đoàn giàu có hơn có thể hấp thụ những chi phí bổ sung này, các liên đoàn nhỏ hơn – nhiều trong số đó đến từ châu Phi – khó có thể có được sự linh hoạt tài chính như vậy.</p>
<p>Làm vấn đề thêm phức tạp là ngân sách hoạt động cố định của FIFA là 1,5 triệu đô la cho mỗi đội, bất chấp chi phí đi lại và lưu trú tăng cao tại Hoa Kỳ. Khoản trợ cấp hàng ngày cho các thành viên phái đoàn cũng đã giảm từ 850 đô la tại World Cup 2022 ở Qatar xuống còn 600 đô la cho năm 2026.</p>